Đông Sơn lan tỏa “Bình dân học vụ số” từ những mô hình gần dân, thiết thực
Phong trào "Bình dân học vụ số" đang từng bước đi vào cuộc sống bằng những cách làm sáng tạo, thiết thực, lấy người dân làm trung tâm. Tại phường Đông Sơn, nhiều mô hình mới không chỉ giúp người dân tiếp cận công nghệ số thuận lợi hơn mà còn góp phần thay đổi nhận thức, hình thành kỹ năng số trong cộng đồng, tạo nền tảng quan trọng cho quá trình xây dựng chính quyền số, xã hội số.
Ngay từ khi triển khai phong trào, Đảng ủy phường Đông Sơn xác định việc phổ cập kỹ năng số không đơn thuần là hướng dẫn người dân sử dụng công nghệ, mà quan trọng hơn là giúp mỗi người dân có khả năng tiếp cận, khai thác và thụ hưởng các tiện ích của chuyển đổi số trong đời sống hằng ngày. Từ định hướng đó, nhiều mô hình phù hợp với điều kiện thực tiễn đã được triển khai, phát huy hiệu quả rõ nét.
Nổi bật là mô hình "Điểm hỗ trợ dịch vụ công trực tuyến" do Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Đông Sơn triển khai từ tháng 7/2025. Với phương châm "cầm tay chỉ việc", mô hình đã đưa hoạt động hỗ trợ người dân đến gần hơn thông qua nhiều hình thức linh hoạt.
Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công, hệ thống Kiosk chứng thực tự phục vụ được đưa vào sử dụng, cùng với đội ngũ cán bộ thường trực hướng dẫn người dân thực hiện các thao tác trên môi trường số. Không dừng lại tại trụ sở, cán bộ phường còn trực tiếp đến các nhà văn hóa tổ dân phố để hướng dẫn người dân tạo tài khoản dịch vụ công, nộp hồ sơ trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, kích hoạt tài khoản định danh điện tử mức độ 2 và thực hành ngay trên các thiết bị được bố trí tại điểm hỗ trợ.
Điểm mới của mô hình là cách làm mang tính lan tỏa trong cộng đồng thông qua phương châm "Một người biết, hướng dẫn ít nhất 5 người". Sau mỗi buổi tập huấn, cán bộ, đảng viên, giáo viên, đoàn viên tiếp tục trở thành những "hạt nhân" hướng dẫn người thân, hàng xóm và cộng đồng sử dụng các nền tảng số. Cách làm này không chỉ tiết kiệm chi phí, nhân lực mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa nhanh, giúp kỹ năng số được phổ cập sâu rộng trong Nhân dân.
Hiệu quả của mô hình được thể hiện bằng những con số cụ thể. Từ khi triển khai đến nay, Trung tâm Phục vụ hành chính công phường đã tiếp nhận 16.867 hồ sơ, trong đó có 16.498 hồ sơ được thực hiện trực tuyến, đạt tỷ lệ 97,8%, thuộc nhóm dẫn đầu toàn tỉnh về tỷ lệ giải quyết hồ sơ trực tuyến. Quan trọng hơn, ngày càng nhiều người dân, nhất là người cao tuổi và những người ít có điều kiện tiếp cận công nghệ, đã chủ động thực hiện các thủ tục hành chính trên môi trường số mà không còn tâm lý e ngại như trước.
Song song với việc hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, phường Đông Sơn còn chú trọng trang bị kiến thức để người dân sử dụng không gian mạng an toàn. Trong quá trình hướng dẫn, cán bộ thường xuyên lồng ghép nội dung tuyên truyền nhận diện các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng, góp phần nâng cao ý thức tự bảo vệ của người dân trong môi trường số.
Không chỉ dừng lại ở lĩnh vực hành chính công, tinh thần đổi mới của phong trào "Bình dân học vụ số" còn được cụ thể hóa trong công tác bảo đảm an ninh trật tự.
Từ tháng 2/2026, Thượng tá Lê Văn Năm, Trưởng Công an phường Đông Sơn, đã triển khai mô hình "Phòng tiếp công dân trực tuyến". Thay vì người dân phải trực tiếp đến trụ sở để phản ánh, kiến nghị hoặc giải quyết các thủ tục hành chính, mọi trao đổi được thực hiện thông qua nền tảng họp trực tuyến Zoom.
Mô hình đặc biệt phù hợp với những người đang làm ăn xa, công dân sinh sống ở nước ngoài hoặc không có điều kiện về địa phương. Chỉ với một thiết bị có kết nối internet, người dân có thể trực tiếp trao đổi với cán bộ công an, được hướng dẫn thực hiện các thủ tục thuộc lĩnh vực cư trú, phản ánh các vấn đề về an ninh trật tự cũng như kiến nghị những nội dung liên quan đến quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
Sau hơn ba tháng triển khai, mô hình đã tổ chức 68 buổi tiếp công dân trực tuyến, tiếp nhận và giải đáp 272 câu hỏi, kiến nghị, trong đó có 11 trường hợp đang cư trú ở nước ngoài; đồng thời hướng dẫn giải quyết 43 hồ sơ thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực đăng ký, quản lý cư trú.
Không chỉ hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính, mô hình còn trực tiếp góp phần giải quyết nhiều vụ việc có ý nghĩa nhân văn. Điển hình như việc hỗ trợ chị Lê Thị Hằng (trú huyện Hậu Lộc) tìm được người cha thất lạc hơn 30 năm hiện đang sinh sống tại phường Sầm Sơn; hay hỗ trợ chị Nguyễn Thị Tuyết (phường Quốc Tử Giám, Hà Nội) nhận lại 200 triệu đồng chuyển nhầm vào tài khoản của một công dân trên địa bàn phường Đông Sơn.
Những kết quả đó cho thấy việc ứng dụng công nghệ số không làm giảm đi tính gần dân, mà ngược lại còn rút ngắn khoảng cách giữa chính quyền với Nhân dân, giúp việc tiếp nhận, xử lý thông tin diễn ra nhanh chóng, công khai, minh bạch và hiệu quả hơn.
Từ những mô hình cụ thể, có thể thấy phong trào "Bình dân học vụ số" tại phường Đông Sơn không chỉ dừng ở việc phổ cập kỹ năng sử dụng công nghệ, mà đang từng bước hình thành tư duy số, thói quen số trong mỗi cán bộ và người dân. Điều đáng ghi nhận là các mô hình đều xuất phát từ nhu cầu thực tiễn, cách triển khai đơn giản, chi phí không lớn nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt, có khả năng duy trì và nhân rộng.
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực, những mô hình như "Điểm hỗ trợ dịch vụ công trực tuyến" hay "Phòng tiếp công dân trực tuyến" đã góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa công nghệ số đến gần người dân hơn, để mỗi người dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn trở thành chủ thể của quá trình chuyển đổi số. Đây cũng là những minh chứng sinh động cho hiệu quả của phong trào "Bình dân học vụ số", góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn, đồng thời tạo động lực thúc đẩy phát triển chính quyền số, xã hội số trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa.